Temiz suya ve güvenli gıdaya erişimde yaşanan küresel krizler kolerayı yeniden hortlattı; enfeksiyon hastalıkları uzmanları hızla sıvı kaybına yol açıp saatler içinde ölüme sürükleyen salgına karşı hayati tedbirleri sıraladı.
Yüzyıllar boyunca milyonlarca insanın hayatına mal olan ve modern tıpla birlikte kontrol altına alındığı düşünülen kolera, yetersiz hijyen altyapısı, doğal afetler ve iklimsel değişimlerin tetiklediği su krizleriyle birlikte yeniden ciddi bir halk sağlığı tehdidi olarak karşımıza çıkıyor. Enfeksiyon hastalıkları ve klinik mikrobiyoloji uzmanları, “Vibrio cholerae” adlı ölümcül bakterinin hızla yayılabileceğine dikkat çekerek kamuoyuna kritik uyarılarda bulundu.
Uzmanlar, koleranın sıradan bir gıda zehirlenmesi ya da mevsimsel ishal gibi görülmemesi gerektiğinin altını çiziyor. Bakteri, vücuda girdikten sonra bağırsak mukozasına tutunarak salgıladığı toksinler nedeniyle vücudun adeta bütün sıvı rezervini boşaltıyor. “Pirinç suyu” görünümündeki şiddetli ishal ve kusmayla başlayan tablo, müdahale edilmediğinde hastanın saatler içinde birkaç litre sıvı kaybetmesine yol açıyor. Bu hızlı dehidrasyon; böbrek yetmezliği, derin şok ve nihayetinde tedaviye geç kalındığında saatler içinde ölümle sonuçlanabiliyor.
Hijyen kuralları hayat kurtarıyor
Hastalığın temel bulaşma yolunun fekal-oral döngü, yani dışkıyla kirlenmiş içme suları ve bu sularla yıkanmış çiğ sebze-meyveler olduğunu belirten hekimler, en basit görünen hijyen kurallarının hayat kurtardığını hatırlatıyor. Kaynağı bilinmeyen, kontrolsüz açık sulardan kesinlikle kaçınılması gerektiği; şüpheli durumlarda suyun mutlaka en az 1-2 dakika kaynatılması ya da klorlanarak tüketilmesi öneriliyor.
Özellikle yaz ve sonbahar geçişlerinde açıkta satılan gıdalardan, iyi pişmemiş deniz ürünlerinden uzak durulması çağrısında bulunan uzmanlar, belirtiler baş gösterdiği anda vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurulması ve hastaneye ulaşana kadar kaybedilen sıvının oral rehidrasyon sıvılarıyla (tuz-şeker karışımlı su) telafi edilmeye çalışılması gerektiğini vurguluyor.
